ଭୁବନେଶ୍ୱର:ରାଜ୍ୟରେ ଆସନ୍ତା ଏପ୍ରିଲ–୨୦୨୭ରେ PACS ଓ LAMPS ନିର୍ବାଚନ ହେବାକୁ ନେଇ ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ସଜବାଜ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ନେଇ ବିଭିନ୍ନ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି। ନୂଆ ସମବାୟ ନୀତି–୨୦୨୬କୁ ଆଧାର କରି ଏହି ନିର୍ବାଚନ ହେବ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି।ରାଜ୍ୟ ସରକାର ସମବାୟ ସମିତି ମାଧ୍ୟମରେ ଓଡ଼ିଶାର ବିକାଶକୁ ଆଗକୁ ନେବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଥିବା କୁହାଯାଉଛି। କେଉଁ ସମିତି ମାଧ୍ୟମରେ ଶୀତଳ ଭଣ୍ଡାର ହେବ, ତ ଆଉ କେଉଁ ସମିତି ମାଧ୍ୟମରେ ମାର୍କେଟ୍ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ନିର୍ମାଣ ହେବ—ଏନେଇ ମଧ୍ୟ ଆଶା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଅର୍ଥାତ୍, ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥନୀତିର ବିକାଶରେ ସମବାୟକୁ ମୁଖ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ କରିବାକୁ ସରକାର ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
କେନ୍ଦ୍ରରେ ସମବାୟକୁ ନୂଆ ଦିଗ:-
ଭାରତରେ ସମବାୟ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ନୂଆ ଦିଗ ଦେବାରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଗଠନ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ। ମାନ୍ୟବର କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ଓ ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହଙ୍କ ଦିଗଦର୍ଶନରେ ଦେଶର ସମବାୟ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆଗକୁ ନେବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉଛି।କୃଷି ବିଭାଗ ସହ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଜଡ଼ିତ ଥିବା ସମବାୟ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପୃଥକ ଭାବେ ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଅଧୀନରେ ଆଣିବା ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ। କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ତରରେ ସମବାୟ ଦୁଇ ପାଦ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ଓଡ଼ିଶାର ଚିତ୍ର କିନ୍ତୁ କାହିଁକି ଭିନ୍ନ—ଏହା ଏବେ ସମବାୟବିତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ।
ଅଧିକାରୀ ରାଜଧାନୀରେ, ସମିତି ରହିବ କେଉଁଠି?:-
ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ସମବାୟ ନିବନ୍ଧକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟକୁ ନେଇ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଆସୁଛି। ଦଶ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଯେଉଁଠାରେ ହାତଗଣତି DRCS ଓ ARCS ଥିଲେ, ଆଜି ସମବାୟ ବିଭାଗରେ ଅନେକ ଅଧିକାରୀ ଓ ପଦୋନ୍ନତିର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇଛି।କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ଅଧିକାରୀମାନେ ପଦୋନ୍ନତି ପାଇ ଯଦି ରାଜଧାନୀରେ ରହିବେ, ତେବେ ତଳସ୍ତରର PACS ଓ LAMPSର ବିକାଶ କିପରି ହେବ?ସମବାୟ କେବଳ ଫାଇଲ୍ରେ ନୁହେଁ, ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ କାମ କଲେ ହିଁ ସଫଳ ହେବ ବୋଲି ସମବାୟବିତମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।
୨୩ଟି Apex ସମବାୟ ସଂସ୍ଥା ରହିବ ନା କଟିବ?:-
ନୂଆ ସମବାୟ ନୀତି–୨୦୨୬କୁ ନେଇ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ବର୍ତ୍ତମାନର ୨୩ଟି Apex ସମବାୟ ସଂସ୍ଥା ରହିବ କି ନୂଆ ନୀତିରେ କିଛି ସଂସ୍ଥାକୁ ବାଦ ଦିଆଯିବ?ଯଦି ଏହି Apex ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ସମବାୟ ଆଇନ ଅନୁସାରେ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଭାଗ ନେବେ, ତେବେ ସେଠାରେ ସମବାୟ ବିଭାଗର ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଭୂମିକା ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟତା ଆବଶ୍ୟକ।୧୯୯୯ ମସିହାରୁ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ power delegation କରାଯାଇଛି ବୋଲି କହି ଆଇନର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ଅଣଦେଖା କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏନେଇ ଆଇନ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି।
ଆଇନ ତିଆରି କରିବ ବିଭାଗ, କିନ୍ତୁ ପରାମର୍ଶ କାହାର?:-
ଆଇନ ତିଆରି କରିବ ସମବାୟ ବିଭାଗ। ସମୟ ଅନୁସାରେ ଆଇନରେ ଯୋଡ଼ିବା ଓ କାଟିବା ମଧ୍ୟ ବିଭାଗ କରିବ। କିନ୍ତୁ ଆଇନ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମୟରେ ବିଭାଗର ଅଭିଜ୍ଞ ଅଧିକାରୀ ଓ ତଳସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ସମବାୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ମତାମତ ନିଆଯାଉଛି କି?ବର୍ତ୍ତମାନ ସମବାୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୂର୍ବତନ ସମବାୟ ନିବନ୍ଧକ ଶ୍ରୀ ସୁଦର୍ଶନ ନାୟକ ଏବଂ ପୂର୍ବତନ ଆଇନ ଅଧିକାରୀ ଶ୍ରୀ ବିରଜା ଶତପଥୀଙ୍କ ଭଳି ଅଭିଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ଉପଲବ୍ଧ ଅଛନ୍ତି। ଏଭଳି ଅଭିଜ୍ଞତା ସମ୍ପନ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହିତ ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ସମିତିରେ ତଳସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସମବାୟ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ।
ନୀତି ଭଲ—କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଆବଶ୍ୟକ:-
ଦୀର୍ଘ ବ୍ୟବଧାନ ପରେ ସମବାୟ ନୀତି–୨୦୨୬ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି। ବାସ୍ତବରେ ନୂଆ ନୀତିର ଅନେକ ପ୍ରସ୍ତାବ ସ୍ୱାଗତଯୋଗ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଅଧିକ ଦୃଢ଼, ଆଇନସମ୍ମତ ଓ ବ୍ୟବହାରିକ କରିବା ପାଇଁ ସମବାୟବିତ, ଆଇନ ବିଶେଷଜ୍ଞ, ପୂର୍ବତନ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ତଳସ୍ତରର ସମବାୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ।ନଚେତ୍ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି ନୀତିକୁ ନେଇ କେହି ହାଇକୋର୍ଟ ତ କେହି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହେଲେ, ନୀତି ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ -ତାରିଖ ପେ ତାରିଖ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯିବ।ସେଥିପାଇଁ ସରକାରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ—ନୂଆ ସମବାୟ ନୀତି–୨୦୨୬କୁ କେବଳ ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ଦସ୍ତାବିଜ ନକରି, ସମବାୟୀଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଓ ଆଇନଗତ ସ୍ପଷ୍ଟତା ସହିତ ଏକ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ନୀତି ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉ।
